Opis wzoru Przedmiotem opracowanego wzoru u?ytkowego jest popychacz hamulca, który stanowi cz??? mechanizmu blokuj?cego w uk?adzie hamulcowym pojazdu i jest stosowany w ró?nego rodzaju pojazdach, przede wszystkim w wózkach dzieci?cych. Hamowanie kó?ek prostego pojazdu uzyskuje si? zwykle naciskaj?c hamulec. Tak te? jest w opracowanym rozwi?zaniu. W tego typu uk?adzie hamulcowym jak opisany zwykle wykorzystywany jest te? „popychacz hamulca", czyli urz?dzenie, którym na hamulec przenoszony jest impuls, sygna? u?ytkownika, i? pojazd ma zahamowa?. Jeden koniec popychacza jest styczny z peda?em hamulca. Po naci?ni?ciu d?wigni hamulca nast?puje przesuni?cie popychacza, pchni?cie hamulca oraz zablokowanie ko?a przez hamulec (bezpo?rednio lub po?rednio, np. z udzia?em spr??yny lub innego elementu). Popychacz hamulca zawsze nara?ony jest na uszkodzenia, poniewa? wykonane w nim kana?y cz?sto ulegaj? zabrudzeniu. W efekcie wpadaj?cych do nich zabrudze? (np. piachu i py?ów) i pokrywaniu si? ich pow?oki z?uszczeniami popychacz odkszta?ca si? i niszczy, poniewa? kolejne naci?ni?cia hamulca powoduj? wyginanie popychacza, wykrzywianie i uszkodzenia wynikaj?ce ze zm?czenia materia?u, z którego jest on wykonany. Znane obecnie rozwi?zania nie eliminuj? opisanego problemu. Z opisu polskiego wynalazku o numerze zg?oszenia P.304082 (zg?oszonym z pierwsze?stwem z 1993-07-10 GB 9314316) znane jest rozwi?zanie pt. „Hamulec popychanego fotelika lub dzieci?cego wózka spacerowego". Rozwi?zanie to opisuje hamulec, który na jednej osi popychanego fotelika lub dzieci?cego wózka spacerowego ma wiele promieniowych ?eber na jednej bocznej stronie ka?dego z kó? i odpowiedni dr??ek hamuj?cy poruszaj?cy si? ruchem posuwisto-zwrotnym równoleg?ym do osi, do wewn?trz i na zewn?trz ?eber odpowiedniego ko?a. Ka?dy z dr??ków hamuj?cych na swym wewn?trznym ko?cu ma popychacz wspó?dzia?aj?cy z cz?onem krzywkowym obracaj?cym si? na poziomej osi prostopad?ej do osi. Uruchamiana nog? d?wignia po??czona jest z cz?onem krzywkowym w taki sposób, ?e naci?ni?cie na jeden jej koniec powoduje obrót cz?onu krzywkowego w jednym kierunku, a naci?ni?cie na drugi jej koniec powoduje obrót cz?onu krzywkowego w drugim kierunku. Z kolejnego opisu polskiego wzoru u?ytkowego o numerze zg?oszenia W.109296 znane jest rozwi?zanie pt. „Mechanizm blokuj?co-amortyzuj?cy do wózków dzieci?cych". Przedmiotem tego wzoru u?ytkowego jest mechanizm blokuj?co-amortyzuj?cy do wózków dzieci?cych, znajduj?cy zastosowanie zarówno w wózkach spacerowych, jak i g??bokich dla niemowl?t. Mechanizm blokuj?co-amortyzuj?cy charakteryzuje si? tym, ?e na wspólnej osi, któr? stanowi bolec ??cz?cy konstrukcyjn? rurk? z obejm?, osadzona jest przegubowo obudowa amortyzatora oraz blokuj?ca d?wignia, przy czym wewn?trz obudowy umieszczony jest spr??ynowy amortyzator w os?onie. W os?onie tej wykonane jest eliptyczne wyci?cie, w którym przesuwa si? ??cz?cy nit wraz z oporowym elementem, zako?czonym ko?cówk?. Na ko?cówk? nasuni?ta jest spr??yna. Z drugiej strony os?ona zako?czona jest tulejk? przenosz?c? nacisk na spr??yn? od strony rurki. Natomiast blokuj?ca d?wignia wyposa?ona w zaczepy usytuowana jest w pobli?u kó?ka, na którym zamocowana jest z?batka z promieni?cie rozmieszczonymi wyst?pami, w które po opuszczeniu blokuj?cej d?wigni wchodz? zaczepy blokuj?c jezdne kó?ko wózka. Z innego opisu polskiego wzoru u?ytkowego numerze zg?oszenia W.111410 znane jest rozwi?zanie pt. „Hamulec kó?ek wózka dzieci?cego". Przedmiotem wzoru u?ytkowego jest hamulec kó?ek wózka dzieci?cego stosowany zarówno w wózkach g??bokich dla niemowl?t, jak równie? w wózkach spacerowych dla dzieci starszych, a tak?e w wózkach ??cz?cych obydwie funkcje. Hamulec sk?ada si? z podstawy po??czonej z ni? przegubowo d?wigni hamulcowego peda?u, wspó?pracuj?cego z osadzon? na podstawie nak?adk? oraz blokuj?cego z?batego kó?ka, przy czym kó?ko przytwierdzone jest do ko?a wózka i znajduje si? z nim na wspólnej osi. Podstawa osadzona jest z jednej strony poprzez wykonane w niej wyci?cie na osi ko?a wózka, a z drugiej strony wyci?ciem przymocowana jest do rurki podwozia. Ponadto w górnej cz??ci podstawy do jej dwóch bocznych ?cianek zamocowane s? przegubowo nitem ramiona hamulcowego peda?u i na jednym z tych ramion od strony z?batego kó?ka umiejscowiony jest klinuj?cy bolec o kszta?cie umo?liwiaj?cym jego wsuwanie mi?dzy z?by blokuj?cego kó?ka podczas hamowania wózka. Z kolei z opisu polskiego wynalazku o numerze patentu PL 229297 znane jest rozwi?zanie pt. „Hamulec, zw?aszcza wózka do transportu osób, zw?aszcza wózka rehabilitacyjnego". Hamulec, zw?aszcza wózka do transportu osób, zw?aszcza wózka rehabilitacyjnego, zawieraj?cy umieszczony na pia?cie wyposa?ony w obwodowo umieszczone otwory tworzywowy pier?cie? wspó?pracuj?cy z trzpieniem bukuj?cym, charakteryzuje si? tym, ?e tworzywowy pier?cie? po??czony jest ??cznikami z wykonanym z metalu pier?cieniem wzmacniaj?cym, a z otworami tworzywowego pier?cienia oraz pier?cienia wzmacniaj?cego wspó?pracuje przesuwnie zamocowany i po??czony trwale z d?wigni? trzpie?. Natomiast z opisu polskiego wynalazku o numerze zg?oszenia P.412282 znane jest rozwi?zanie pt. „Zespó? do hamowania kó? tylnych wózka dzieci?cego". Zespó? do hamowania kó? tylnych wózka dzieci?cego posiada peda? hamulca o kszta?towej, dwucz??ciowej obudowie, z cylindryczn? komor?, w której ?ciance znajduje si? gniazdo blokuj?ce, usytuowane poprzecznie do jej osi, a cz?on krzywkowy tworz? popychacze boczne ze sko?nymi ?ciankami roboczymi, osadzonymi pod wzd?u?nym otworem prowadnicy obudowy peda?a hamulca zamocowanej do rury tylnej mocowania kó?, przy czym popychacze boczne wspó?pracuj? z klinowym j?zykiem rozpieraj?co-rygluj?cym, usytuowanym prostopadle do osi dr??ków rozpieraj?cych, którego drugi koniec wspó?dzia?a z gniazdem blokuj?cym peda?u hamulca. Natomiast z opisu polskiego wynalazku o numerze zg?oszenia P.415724 znane jest rozwi?zanie pt. „Mechanizm hamulca wózka". Opracowany mechanizm hamulca wózka sk?ada si? z dwóch po??czonych ze sob? elementów mechanizmu, które wspó?pracuj? z dwoma ró?nymi ko?ami wózka. Elementy te stanowi? hamulce. S? one zazwyczaj wbudowywane odpowiednio przy ka?dym z dwóch tylnych kó? wózka i s? one po??czone ze sob? za pomoc? linki. Jeden z nich - korzystnie prawy - stanowi hamulec z d?wigni?. Naci?ni?cie stop? d?wigni powoduje w ka?dej z dwóch cz??ci mechanizmu cz??ciowy obrót z?batki na przyk?ad o k?t 60° - i wówczas nast?puje zmiana ustawienia z?batki zwalniaj?cej wzgl?dnie zaciskaj?cej mechanizm hamulca wózka. Zmiana po?o?enia z?batki powoduje przesuni?cie bolca, który wypchni?ty wsuwa si? do ?rodka mechanizmu hamulca i wypycha poza nak?adk? ko?ek. W ten sposób wypchni?ty ko?ek trafia w ko?o i hamuje je. Po ponownym naci?ni?ciu d?wigni nast?puje kolejny obrót z?batki wokó? jej osi kolejno znów o skok wynosz?cy 90° i bolec wysuwa si? wspomagany mechanizmem spr??ynowym oraz popycha ko?ek do pozycji spoczynku. W tej pozycji ko?ek chowa si? w nak?adce i nie blokuje ko?a wózka. Jest to mo?liwe tak?e dzi?ki konstrukcji z?batki, która po wewn?trznej swojej tarczy ma dwa zag??bienia, które u?o?one s? biegunowo, tj. wykonane po przeciwnych stronach tarczy zag??bienia, a w które odpowiednio zag??bia si? bolec w pozycji, gdy mechanizm hamulca wózka jest zwolniony. Celem opracowanego popychacza hamulca jest poprawienie skuteczno?ci uk?adu hamulcowego pojazdu, a równocze?nie zwi?kszenie jego odporno?ci na uszkodzenia, w tym wynikaj?ce z mechanicznego zu?ycia, a w konsekwencji wyd?u?enie ?ywotno?ci uk?adu hamulcowego, zwi?kszenie jego niezawodno?ci i bezpiecze?stwa jego dzia?ania. Popychacz hamulca, który usytuowany jest w pobli?u przesuwnego, stanowi?cego boczn? cz??? hamulca sfalowanego elementu z wybrzuszeniem sk?ada si? z dwuelementowej obudowy z zasadnicz? cz??ci? z wyprowadzon? z niej kszta?tk?. Istota opracowanego popychacza hamulca polega na tym, ?e w kszta?tce wykonany jest osiowy, wewn?trzny wzd?u?ny otwór, w którym umieszczony jest dopasowany do jego kszta?tu nit. Nit ten stanowi peryferyjn? cz??? popychacza hamulca i usytuowany jest w pobli?u sfalowanego elementu. Niekiedy nit jest zatopiony w obudowie. Nit wykonany jest zwykle z metalu, korzystnie z aluminium. Zmiana konstrukcji popychacza hamulca oraz wprowadzenie elementów wzmacniaj?cych t? konstrukcj?, a tak?e odpowiedni dobór materia?ów, z których jest on wykonany zwi?ksza jego odporno?? na uszkodzenia mechaniczne oraz minimalizuje efekt zu?ycia podczas pracy. W opracowanym rozwi?zaniu, w momencie gdy popychacz hamulca, a ?ci?lej jego zako?czenie, przesuwa si? po elemencie wyzwalaj?cym ruch popychacza oraz uruchamiaj?cym blokad? hamulca (lub ich zwolnienie), tj. w momencie nacisku na element wyzwalaj?cy ruch popychacza - mimo ?e nast?puje tarcie wzajemne oddzia?uj?cych na siebie elementów, nie dochodzi do uszkodzenia popychacza nawet w przypadku jego zabrudzenia. Opór stawiany przez popychan? obudow?, a tak?e jej zasadnicz? cz??? oraz kszta?tk? nie jest zbyt du?y i obecnie nie dochodzi do odkszta?cenia popychacza hamulca. Zarówno g?ówka nitu, jak i ca?y nit pozostaj? niezmienione i nie podlegaj? odkszta?ceniom. Opracowane rozwi?zanie znacznie wyd?u?a ?ywotno?? uk?adu hamulcowego, zwi?ksza niezawodno?? uk?adu oraz zapobiega ewentualnym przykrym incydentom, które w znanych mechanizmach by?y wynikiem uszkodze? uk?adu hamulcowego pojazdu. Rozwi?zanie wed?ug opisanego wzoru u?ytkowego ogranicza mo?liwo?? uszkodzenia uk?adu hamulcowego, którego wynikiem niekiedy by? brak mo?liwo?ci blokady kó? pojazdu. W efekcie zwi?kszone jest zarówno bezpiecze?stwo u?ytkowania wózka dzieci?cego, jak i komfort u?ytkownika pojazdu, w którym zastosowano opracowane rozwi?zanie. Opisany wzór u?ytkowy zosta? bli?ej przedstawiony na rysunkach, na których: fig. 1 - przedstawia widok aksonometryczny popychacza hamulca, którego elementy zosta?y rozsuni?te, fig. 2 - przedstawia widok aksonometryczny z?o?onego popychacza hamulca, fig. 3 - przedstawia schemat popychacza hamulca w widoku bocznym wraz z elementami sk?adaj?cymi si? na mechanizm blokady kó? pojazdu, natomiast fig. 4 - przedstawia schemat dzia?ania dwóch popychaczy hamulca na dwa ko?a w jednej osi pojazdu. Opracowany popychacz hamulca sk?ada si? zasadniczo z obudowy 1, która jest elementem monolitycznym, przy czym mo?na w niej wyró?ni? dwie cz??ci: zwykle walcowat? cz??? 2 i kszta?tk? 3. Przekrój poprzeczny cz??ci 2 korzystnie jest okr?g?y. Natomiast przekrój poprzeczny kszta?tki 3 najkorzystniej jest zbli?ony do uk?adu krzy?a greckiego, czyli dwóch przecinaj?cych si? na ogó? pod k?tem prostym pasów, jest zatem zbli?ony kszta?tem do znaku plus „+". Zawsze element ten ma kszta?t zwi?kszaj?cy odporno?? popychacza na nieodwracalne odkszta?cenia powstaj?ce na skutek dzia?ania na popychacz napr??e? mechanicznych, przekraczaj?cych zakres, w którym materia?, z którego jest on wykonany, jest zdolny do odkszta?ce? spr??ystych lub elastycznych. Kszta?tka 3 ma osiowy, wewn?trzny wzd?u?ny otwór 4, który zwykle jest w niej wydr??ony. Wzd?u?ny otwór 4 dopasowany jest do kszta?tu nitu 5, a dzi?ki temu, wsuni?ty do wzd?u?nego otworu 4 nit 5 blokuje si? w nim i nie wypada, a w konsekwencji nit 5 nie musi by? i nie jest zwykle na sta?e przymocowany do obudowy 1. Przy czym nit 5 mo?e tak?e zosta? zatopiony w obudowie 1. W wykorzystanym nicie 5 zaplanowana i odpowiednio ukszta?towana zostaje tak?e wielko?? wyst?pu w nicie 5, czyli tzw. „g?ówka", czy te? inaczej „?eb". G?ówka nitu 5 jest elementem, który przylega do bocznej cz??ci hamulca, to jest przylega do odpowiednio wyprofilowanego sfalowanego elementu 6, który wyzwala ruch popychacza i przenosi ten ruch na hamulec blokuj?cy ko?o. Dzi?ki temu, ?e g?ówka nitu 5 przylega do odpowiednio wyprofilowanego sfalowanego elementu 6 zapobiega to wysuni?ciu si? nitu 5 z wzd?u?nego otworu 4, je?li nit 5 zosta? jedynie wsuni?ty do wzd?u?nego otworu 4. Obudowa 1 i poszczególne jej elementy s? zwykle wykonane z tworzywa sztucznego technologi? odlewu wtryskowego, polegaj?cego na wtryskiwaniu uplastycznionego tworzywa do formy, w której zastyga ono w tak zwan? wyprask?. Tak wi?c popychacz hamulca - a ?ci?lej jego element najbardziej oddalony od ko?a, tj. znajduj?cy si? w wzd?u?nym otworze 4 nit 5 stanowi?cy peryferyjny element popychacza - usytuowany jest w pobli?u sfalowanego elementu 6 i jest dopasowany do niego kszta?tem, poniewa? nit 5 wspó?pracuje ze sfalowanym elementem 6. Gdy u?ytkownik pojazdu naciska hamulec - wówczas sfalowany element 6: - przesuwa si? w pionie na inn? wysoko?? lub - przesuwa si? wahliwie lub - przesuwa si? w poziomie i nit 5 przestaje znajdowa? si? w zag??bieniu sfalowanego elementu 6. W miar? naciskania hamulca popychacz hamulca jest stopniowo wypychany przez coraz bardziej wypuk?e cz??ci sfalowanego elementu 6, a? zostaje ca?kowicie przesuni?ty przez najbardziej wystaj?c? cz??? sfalowanego elementu 6, czyli przez wybrzuszenie 7, które wypycha obudow? 1 popychacza (a co za tym idzie elementy po??czone z popychaczem) w kierunku ko?a oraz blokuje ko?o. Tym samym, po naci?ni?ciu peda?u hamulca sfalowany element 6 przemieszcza si?, a wybrzuszenie 7 popycha nit 5, wypychaj?c tym samym obudow? 1 w stron? ko?a pojazdu. Naci?ni?cie peda?u hamulca, powoduj?c przemieszczenie sfalowanego elementu 6 skutkuje w konsekwencji blokad? ko?a pojazdu. Korzystnie, sfalowany element 6 wykonany jest z materia?u innego ni? nit 5, np. z tworzywa sztucznego b?d? kompozytu zbrojonego w?óknem w?glowym. Sfalowany element 6 najkorzystniej usytuowany jest w punkcie ?rodkowym tylnej osi pojazdu, a po jego obu stronach mog? zosta? umieszczone dwa popychacze hamulca jednocze?nie, które s? u?o?one symetrycznie, po stronie prawej i lewej sfalowanego elementu 6. Wówczas u?ytkownik pojazdu, naciskaj?c na jeden sfalowany element 6 skutecznie blokuje dwa ko?a pojazdu (rysunek fig. 4). Opisana wspó?praca popychacza (lub popychaczy) hamulca z uk?adem hamulcowym polega na wymuszeniu ruchu popychacza (lub popychaczy) hamulca wzd?u? osi pojazdu za po?rednictwem sfalowanego elementu 6. Konstrukcja popychacza wzmocnionego przez specjalnie ukszta?towany, najkorzystniej metalowy nit 5 dzi?ki jego metalowej, zaokr?glonej g?ówce - zapobiega ?cieraniu si? popychacza hamulca. Natomiast wzd?u?na cz??? nitu 5 umieszczona we wzd?u?nym otworze 4 kszta?tki 3, wzmacniaj?ca ten element - zapobiega jego odkszta?ceniom. ?ywotno?? popychacza hamulca jest wyd?u?ona ze wzgl?du na bezpo?redni styk tworzywa sztucznego, z którego zwykle wykonany jest sfalowany element 6 z metalem, z którego zazwyczaj wykonany jest nit 5, a tak?e ze wzgl?du na styk metalowego nitu 5 z obudow? 1 wykonan? z tworzywa sztucznego. Wykorzystanie ró?nych materia?ów w rozwi?zaniu wed?ug wzoru u?ytkowego poprawia dzia?anie popychacza i minimalizuje mo?liwo?? odgi?? elementów wykonanych z tworzyw sztucznych, czyli obudowy 1, jej cz??ci 2 oraz kszta?tki 3. Spis elementów: 1. obudowa, 2. cz??? (zwykle walcowata), 3. kszta?tka, 4. wzd?u?ny otwór (wewn?trzny), . nit, 6. sfalowany element, 7. wybrzuszenie. PL PL PL PL PL PL